Door: kolonel Hans van Dalen, Commandant Regiment Huzaren van Boreel
De huidige Corona crisis verlamt Europa enorm. De menselijke en maatschappelijke gevolgen zijn groot. Maar misschien is het daarom toch ook waardevol om eens te reflecteren op de nasleep van ‘de Zwarte Dood’, de pestepidemie die Europa in de eerste helft van de 14e eeuw trof en (samen met de hieruit voort volgende hongersnood) maar liefst 1/3 van de Europese bevolking doodde.
In de tweede helft van de 14e eeuw begonnen de gevolgen van de pest weg te ebben en bloeide Europa weer op. De concurrentie om de arbeidslonen joeg de lonen omhoog. Doordat er meer voedsel over was, was niet iedereen meer op schamel brood aangewezen en kwam er betere variatie in voedsel, met ondermeer zuivelproducten en vlees. De voedselvariatie leidde weer tot een gezondere bevolking en grotere bevolkingsaantallen. En door de hogere lonen konden de arbeiders nu ook producten uit de steden kopen. De stijgende vraag deed weer de economieën van de steden opbloeien waardoor het gemiddeld inwonertal van de steden met meer dan 10.000 toenam.
De groei van bevolking en economie zette door en resulteerde op haar beurt weer in verdere ontwikkeling van burgerlijk bestuur, terugdringen van het heerlijkheidssysteem en vernieuwde vraag naar goederen en diensten. Productie voerde hoogtij en de handel groeide enorm in de 15e eeuw. Iets waar de Zuidelijke Nederlanden en Noordelijke Nederlanden (ondermeer in Hanze-verband) enorm van profiteerden. Hoe cru ook, vooral de bewapeningsindustrie groeide in Nederland enorm door de vele twisten en oorlogen in die tijd. Vooral de stad Amsterdam profiteerde hiervan.
Door technologische vernieuwingen kwamen er ook arbeidsbesparende apparaten die de productiviteit nog verder verhoogde. En door vondsten van grote afzettingen ijzer, koper, goud en zilver en nieuwe ontginningstechnieken konden kapitaalinvesteringen de economische ontwikkelingen nog verder stimuleren en vooruit stuwen.
Samenvattend legde de enorme economische ontwikkeling in de periode volgend op de ‘Zwarte Dood’ de kiem voor een handels- en productie-economieën en de basis voor een aanhoudende economische groei in Europa. Een vorm van Europese samenwerking waar we nu eigenlijk min of meer nog steeds de vruchten van plukken. Laten we hopen dat we de huidige Corona-crisis gezamenlijk te boven kunnen komen en het economisch herstel kunnen aangrijpen om Europa weer te revitaliseren. Iets wat hard nodig is, gezien de situatie in de wereld. Het kan, want onze middeleeuwse voorvaderen hebben het laten zien!
[Dit artikel is eerder gepubliceerd op LinkedIn]