De cavalerie van het Staatse Leger

1572 – 1793

Door: Luitenant-kolonel tit bd. Willem Plinck (overleden), luitenant-kolonel bd. Arie Rens (overleden) en
kolonel Hans van Dalen, commandant Regiment Huzaren van Boreel

Tussen 1579 en 1588 werd nog gezocht naar een mogelijke kandidaat voor het koningschap over de Nederlanden, maar in 1588 werd besloten de soevereiniteit niet meer aan een vorst te laten, maar aan de Staten-Generaal. Hiermee was de Republiek een feit. 

Prinselijke Commissies

De vergadering van de Staten van Holland die van 19 juli tot 23 juli 1572 duurde bestond uit een gezelschap van 27 Hollandse stadbestuurders en enkele edellieden. De vergadering werd gehouden in Dordrecht en staat bekend als de ‘Eerste Vrije Statenvergadering.’ Tijdens deze vergadering werd Willem van Oranje erkend als stadhouder van Holland en als commandant van de troepen, waarvoor hij al eerder zogenaamde ‘commissies’ (formele toestemming/opdracht tot formeren) had verleend. O.a. de commissie die hij op 20 april 1572 verleende aan Diederik Sonoy (edelman uit Kleef) om als gouverneur van West-Friesland en Waterland als chef van de troepen in dit gouvernement op te treden. Deze troepen bestonden over het algemeen uit compagnieën infanterie (150 tot 200 man) gecommandeerd door een kapitein. Ze dienden voorlopig ter verdediging van de steden en versterkten de daar aanwezige schutterijen, die lokale verdedigingsrol hadden. Prins Willem van Oranje gaf op 12 december 1572 een soortgelijke commissie uit aan Wouter van Mathenes, (alias Enckhuysen) voor het formeren van een vaan ruiterij. De datum van 20 april 1572 kan daarom gezien worden als formele oprichtingsdatum van de Nederlandse infanterie en de datum van 12 december 1572 met de oprichting van de Vaan Ruiters van Mathenes Enckhysen als formele oprichtingsdatum van de Nederlandse cavalerie. 

De tekst van de commissie aan Wouter Enckhuysen luidde: 

Ritmeesterschap over 150 peerden. 

Wilhelm etc. Allen de ghenen, etc. De wetene dat wy gesien hebbende de presentatie ons gedaen bij capiteyn Wouter Mathenes alias Enckhuysen, bereyt sijnde ons met sekere getal goede wel uitgeruste peerden te dienen tot bescherminghe ende bewaernisse van dese landen. Soeest dat wy de selve presentatie dirrecterende ende ons vulcomlijken betrouwend tzynder vromichheyt ende neestigheyt int fecyt van oirloghe, hebben wij hem gegeven macht, autoriteyt ende speciael bevel omme van onsen wegen ende tot onsen dienste te lichten totten getale van 150 goede wel geruste schtuze peerden omme daermede hem te begeven onder den wel gebooren onsen vrientlicken lieven neve den Grave van der Marck. Ende aldaer als andere Capiteynen zijn vuyterste debvoir te doen, omme by alle middelen ende manieren hem mogelick synde een viant aen te grypen, te krencken ende te beschadighen ende al te doen dat een goet ende vroem Capiteyn toestaet ende behoort te doen. Hem metten synen interdicerende allen foullen ende ongeregeltheden versscouken daeromme allen ende eenen ingelicken hem Capiteyn Enckhuysen int ghene voorschreven is alle goede voirderinghe, hulpe en assistentie te ooden. 

Des fourrouden etc. tot Delft den xiien decembris 1572

Het Staatse Leger

Het Staatse Leger kwam voort uit diverse kleinere geuzenlegers en vormde in het begin geen partij voor het ervaren Spaanse leger in de Nederlanden, waarvan veel eenheden (tercio’s genoemd) vooral in de Italiaanse oorlogen veel gevechtservaring hadden opgedaan. Ook de verstrekking van diverse commissies bracht hierin nauwelijks verbetering omdat veel Nederlandse leiders nauwelijks gevechtservaring hadden. Pas in de tijd van Prins Maurits als stadhouder zou hierin verbetering komen. Desondanks werd al wel beseft dat de formatie en instandhouding van ‘geregelde’ eenheden een grotere staatsinspanning vergde. Op 12 april 1588 werd door de Staten-Generaal een resolutie aangenomen waarin de bevelsverhouding en instandhouding formeel werden geregeld. Het Staatse Leger werd nu formeel op het budget (‘bezorging’) van het College van de Raad van State geplaatst. Ook werd door de Raad van State bepaald dat de geregelde troepen een viervoudige eed van trouw moesten afleggen. Men zou dus kunnen stellen dat het Staatse Leger formeel is ontstaan op 12 april 1588 met als voorgangers de diverse kleine geuzenlegertjes. 

Vanen Cavalerie

Er werden vervolgens door middel van commissies meer vanen cavalerie opgericht, namelijk op 22 mei 1573 de Vaan Ruiters van Gaspard van der Noot en vrijwel gelijktijdig de Vaan Ruiters van Michel Caulier. Beide vanen werden ingezet bij de tweede poging om het Spaanse beleg van Haarlem in juli 1573 te doorbreken. Deze Slag bij het Manpad mislukte echter, waarbij de Gaspard van der Noot het leven liet, net zoals een aantal van zijn ruiters. Ook de commandant van de infanterie, de heer Batenburg sneuvelde. De vaan werd vervolgens overgenomen door Jhr Willem Van Dorp en kreeg de naam Vaan Willem van Dorp. De eenheid werd echter op 9 augustus 1577 opgeheven.Restanten gingen vervolgens over naar de Vaan Ruiters van Caulier. 

De Vaan Ruiters van Caulier was intussen overgenomen door Tilly (hij was luitenant bij Caulier) en heette sindsdien de Vaan Ruiters van Tilly. Op 8 april 1580 werd dit de Vaan Ruiters van Johan Samson. De eenheid werd in 1580 omgevormd door een vaan pistoliers en in 1582 zelfs tot een compagnie arquebusiers. Tussen 1582 en 1588 werd de vaan vervolgens overgenomen door ritmeester Groeneveld, die echter omstreeks 1589 door zijn luitenant werd vermoord bij een meningsverschil over het verdelen van buit na een veldtocht. Op 23 februari 1593 werd de eenheid opgeheven en verdeeld over de Vanen Dubois, Barchon, d’Espinoy en de l’Espine.

In de periode 1573-1600 werden meer dan honderd vanen ruiters opgericht. De meeste vanen echter maar kort, vaak voor de duur van één veldtocht of één specifieke belegering. Niet al hun namen zijn meer bekend. Voorbeelden van in 1573 opgerichte en in 1574 alweer opgeheven vanen ruiters zijn  de Vaan van Erforth van den Eynde, Vaan Assensteyn en Vaan Schenk. Andere voorbeelden zijn de Vaan Ruiters van Nieuwenaar en Meurs (opgericht 22 juli 1585), Vaan Harquebusiers van Marcelis Bacx (17 oktober 1588) en de Vaan Ruiters van de la Salle (1599). 

Tijdens de slag bij Turnhout in 1597 versloeg Prins Maurits binnen een half uur met 800 ruiters het leger van Varax, 5.000 man voetvolk en 500 ruiters sterk. In het begin van de Slag bij Nieuwpoort (1600) dreef de Nederlandse ruiterij onder aanvoering van Lodewijk Gunther van Nassau de Spaanse cavalerie terug, 220 paarden sterker dan zijzelf en vervolgde haar tot onder de muren van Nieuwpoort. Toen enige tijd later de Staatse artillerie door de Spanjaarden werd bedreigd, werd deze door een dappere aanval van de Staatse ruiterij onder aanvoering van ritmeester van Balen snel ontzet. Tegen het einde van de veldslag wierp Lodewijk Gunther van Nassau zich met zijn ruiters opnieuw op de Spanjaarden waarbij het aanvankelijk echter werd teruggeslagen. Prins Maurits liet door twee compagnieën ruiterij die in reserve waren gehouden, een tegenaanval uitvoeren. Hierdoor werd voor Lodewijk van Nassau de mogelijkheid geschapen om zijn cavalerie te hergroeperen en zich daarna opnieuw op de chargerende Spaanse ruiterij te werpen en deze uiteen te slaan. Met succes en het Spaanse leger werd uiteengeslagen. Tot diep in de nacht werd het Spaanse leger achtervolgd om het behaalde succes uit te buiten. Onder de ruim 600 gevangenen bevond zich Mendoza, de Spaanse bevelhebber. 

In 1600 omvatte de cavalerie 34 vanen. Al naar gelang hun taak en bewapening werden zij ‘ruiters’, ‘kurassiers’, ‘lansiers’ of ‘(h)arquebusiers’ genoemd. In de nadagen van de 16^e eeuw werd de arquebus, ook wel ‘roer’ genoemd, gaandeweg vervangen door een moderner wapen, de ‘musket’.  Een variant met een kortere loop, speciaal bestemd voor de cavalerie, werd karabijn genoemd en hierdoor werd de naam ‘arquebusiers’ gewijzigd in ‘karabiniers’. De sterkte van een vaan varieerde doorgaans van 75 tot 150 ruiters. Tijdens veldtochten werden meerdere vanen verenigd onder een tijdelijk benoemde kolonel. Karabiniers en kurassiers werden hierdoor af en toe gemengd. In 1623 bracht Prins Maurits enige wijzigingen aan, waardoor karabiniers en kurassiers in afzonderlijke compagnieën werden ondergebracht. Het op 14 januari 1625 opgerichte Vaan Kurassiers van Frederik Maurits de la Tour d’Auvergne, Hertog van Bouillon bestond uitsluitend uit kurassiers. Als ‘ministerie van oorlog’ fungeerde de Raad van State.

Opbouw van de cavalerie, regimenten doen hun intrede

In 1635 telde de cavalerie inmiddels 60 vanen. Daaruit werden op 26 januari 1635 tien blijvende regimenten gevormd, ieder bestaande uit twee eskadrons á drie compagnieën. Van tien vanen werd de ritmeester als kolonel tot regimentscommandant benoemd. Er bleven hierna nog slechts twee zelfstandige vanen over. Eén daarvan was de in 1577 door Pierre de Melun, prins d’Espinoy opgerichte Vaan Lansiers. In 1625 was deze vaan intussen Garde te Paard van Prins Frederik Hendrik geworden. In 1641 werd deze vaan daarna het Regiment Garde te Paard. In 1650, na de dood van Stadhouder Willem II, werd het vervolgens Regiment Gardes van de Staten van Holland. Dat bleef zo tot 1672, toen Willem III stadhouder werd. Omdat het voordien garde van raadspensionaris Johan de Witt was geweest, nam Willem III haar de gardestatus af en maakte er weer een gewoon cavalerieregiment van. Kolonel werd toen Adam baron van der Duyn van ’s Gravenmoer. Willem III liet vervolgens voor zichzelf een nieuw Regiment Gardes te Paardoprichten door Karel Florentijn Rijngraaf van Salm. 

Na de vrede van Munster in 1648 werd sterk bezuinigd. Bij de cavalerie werden sommige compagnieën tot 47, andere tot 37 ruiters teruggebracht. De gehele ruiterij telde nu slechts 3000 man. Steeds meer ging het met het leger bergafwaarts en vooral na de dood van prins Willem II gingen eenheid en regelmaat geheel verloren. Toen echter de aspiraties van de nieuwe jonge Franse koning Lodewijk XIV duidelijker werden en vooral de Republiek onder druk stond, besloten de Staten – uiteraard te laat – om de krijgsmacht te vergroten. In 1671 was de legersterkte weer opgevoerd tot 37.000 man infanterie met echter nog maar 2600 ruiters. 

In 1671 werden zeven nieuwe regimenten cavalerie opgericht, waarmee het totaal op zeventien kwam, maar de regimenten waren gemiddeld slechts 150 ruiters sterk. In het rampjaar 1672 werden nog twaalf regimenten opgericht (elk met zes compagnieën van 80 paarden), waarvan twee regimenten dragonders. Dragonders waren niet geharnast en hadden als bewapening een infanterie-musket in plaats van een karabijn. Zij hadden lichtere, goedkopere paarden die zij aanvankelijk alleen in oorlogstijd verstrekt kregen. Eén van die dragonderregimenten was het Regiment Dragonders Coerland, genoemd naar de eerste kolonel, Frederik Casimir, hertog van Coerland tot Lijfland en Senegalen.  In 1673 was het leger gegroeid tot 90.000 man, waarvan 8.000 man ruiterij en 1500 dragonders. In 1688 en 1693 werden er tijdens de Negenjarige Oorlog nog twee regimenten dragonders opgericht, waardoor er zelfs rond de 10.000 ruiters ter beschikking stonden. De Vrede van Rijswijk maakte aan deze oorlog een einde, maar de vrede zou niet lang duren. Tijdens de hierop volgende Spaanse successieoorlog (aanvang in 1702) speelde de Staatse cavalerie tijdens de gewonnen slagen tegen het Frans leger in Ramillies (1706), Oudenaarde (1708) en Malplaquet (1709) een belangrijke rol. Na de Vrede van Utrecht in 1713 besloten de Staten-Generaal tot een aanzienlijke vermindering van het leger. De ruiterij kromp naar 3633 ruiters en 2148 dragonders te voet. Deze dragonders zouden eerst in geval van oorlog bereden worden gemaakt. 

In verband met de Oostenrijkse successie oorlog (waar de Republiek aanvankelijk buiten bleef) vonden uitbreidingen plaats, maar na de Vrede van Aken werd er opnieuw bezuinigd. Daarna bleef de organisatie van de cavalerie relatief ongewijzigd, met uitzondering van introductie van regimenten huzaren.

Huzaren doen hun intrede

In 1695 kwamen voor het eerst huzaren naar voren. Koning-stadhouder Willem III benoemde namelijk in dat jaar, Jean-Baptiste le Gros, luitenant der dragonders, tot kapitein van een compagnie huzaren. Tijdens het beleg van Namen verwierf deze eenheid een goede naam, maar werd toch na de Vrede van Rijswijk in 1697 weer afgedankt. De taak van de huzaren lag niet, zoals die van de ruiterij en de dragonders, op het slagveld. Hun terrein was dat van de ‘kleine oorlog’: ze waren zeer geschikt om konvooien en fourageurs te overvallen. Of het bij verrassing onder de voet lopen van kleine vijandelijke veldversterkingen. Door hun ongebruikelijke wijze van optreden was het voor de reguliere cavalerie vrijwel onmogelijk om met hen in gevecht te raken. Als ze werden aangevallen verspreidden ze zich in galop, om zich vervolgens verderop te hergroeperen. Voor de ruiterij, die gewoonlijk chargeerde in stap of hoogstens in draf, was daar geen beginnen aan. 

In 1705 kwam er een nieuw eskadron huzaren in Staatse dienst. Commandant van dit eskadron was de Oostenrijkse luitenant-kolonel Gabor Bellaritz de Bellay. Het eskadron bestond uit drie compagnieën en was ongeveer 250 man sterk. Dit eskadron raakte op 31 augustus 1706 nabij Doornik (nu Tournai) in gevecht met het Franse Regiment huzaren van Saint-Geniès. Op 27 september 1707 verleende de Raad van State Bellaritz commissie om het eskadron uit te breiden tot ene regiment. Eind 1709 keerde Bellaritz met zijn regiment weer terug in Oostenrijkse dienst.

In 1740 brak weer een grote Europese oorlog uit, de zogenaamde Oostenrijkse successie oorlog. De Republiek probeerde zich jarenlang uit deze oorlog te houden, wat ook lang lukte. In 1743 zag ze zich echter gedwongen om toch Oostenrijk bij te staan. In de Oostenrijkse Nederlanden lagen Oostenrijkse, Staatse en Engelse troepen, die echter na tal van nederlagen tegen de Franse legers in 1745 vrijwel het gehele grondgebied der Oostenrijkse Nederlanden moesten ontruimen. De Staatse troepen trokken zich terug naar ’s Hertogenbosch. Tijdens deze ontwikkelingen kwam het Regiment Huzaren van Grégoire Graaf van Frangipani (bestaande uit Kroaten) op 6 juni 1745 in Staatse dienst. Het regiment was van Beieren overgenomen. Hun belangrijkste taak was om op te treden tegen op Nederlands grondgebied foeragerende Franse troepen. Aan het einde van de oorlog werd het huzarenregiment van Frangipani op 10 februari 1748 ontslagen. Op dezelfde datum kreeg Jean Francois de Collignon, die al vanaf 1 december 1745 majoor was bij het Regiment Frangipani, opdracht op een nieuw regiment huzaren te formeren. Hij werd bevorderd tot luitenant-kolonel. Uit zijn oude regiment selecteerde hij bruikbare huzaren, waarmee hij de eerste twee compagnieën voor zijn nieuwe regiment formeerde. Reeds na zes weken kregen Collignon en zijn nieuwe majoor Nicolaas Lukner ontslagverlof en op 26 maart 1748 kreeg het regiment een nieuwe naam: Regiment Huzaren van Staat. Het Regiment kreeg echter wel een nieuwe kolonel, namelijk Michiel de Zigrai. Samen met een (nieuwe) luitenant-kolonel en twee majoors. 

Afbouw van de cavalerie

Na de afloop van de diverse oorlogen aan het begin van de 18^e eeuw waaraan de Republiek deelnam, liet men de sterkte van de regimenten teruglopen tot twee eskadrons á twee compagnieën. Bij de dood van een kolonel werd zijn regiment samengevoegd met een ander regiment, dat dan weer uit vier eskadrons bestond. Er bleven naast de Garde Dragonders, Gardes te Paard nog zes regimenten cavalerie (Eegiment Hessen-Phillipstall, Regiment van der Duyn, Regiment Bentinck, Regiment Karabiniers Oranje Friesland, Regiment van Tuyll van Serooskerken en Regiment Hoeufft van Oyen) en twee regimenten dragonders (Regiment Dragonders Bylandt en Regiment Dragonders Hessen Cassel) over. Het huzaren regiment was een eenling in de organisatie en werd in 1753 opgeheven. Naast de genoemde regimenten was er ook nog een eskadron Gardes du Corps. 

Oorlogs- en revolutiedreiging

In 1784 dreigde een nieuwe oorlog tussen de Republiek en haar vroegere bondgenoot Oostenrijk. De Raad van State, besloot in overleg met stadhouder Willem V om opnieuw huzaren als lichte troepen te werven. De opdracht hiervoor werd op 11 november 1784 gegeven aan Frederik III, Rijngraaf van Salm Kyrburg. De werving vond plaats in Duitsland, met toestemming van de Koning van Pruisen. De eenheid van Legioen Rijngraaf van Salm genoemd. Tot het legioen behoorde vier eskadrons huzaren, elke bestaande uit twee compagnieën. In 1785 werd het legioen naar Staats-Vlaanderen gestuurd, het huidige Zeeuws Vlaanderen. Na afloop van de oorlog, besloten de Staten-Generaal in juli 1786, ondanks de bezwaren van de Raad van State en de provincie Holland, tot afschaffing van het legioen. Holland besloot toen om het legioen uit eigen middelen te betalen en op 9 september 1786 legden de troepen te Heusden, waar zij toen in garnizoen waren, de eed van trouw aan de Staten van Holland af. De eenheid zou onderdeel worden van de Hollandse burgeroorlog tussen de Patriotten en Oranjegezinden, o.a. door gevechten rond de vesting Utrecht. Het legioen kreeg in deze periode de naam Korps Huzaren op Holland en werd (nadat Rijngraaf Salm het opperbevel had gekregen over alle patriottische troepen in de stelling Utrecht) gecommandeerd door Lodewijk Baron van der Borch. Luitenant-kolonel werd Conrad baron van Düring, die als sinds de oprichting majoor in het korps was geweest. De nieuwe majoor werd Gerardus graaf van Leiningen. Na de patriottische nederlaag vluchtte Rijngraaf van Salm naar Parijs en werd de betrouwbaarste elementen als Korps Huzaren op Holland opgenomen in het Staatse leger. Het Legioen Huzaren Rijngraaf van Salm en Korps Huzaren van Holland zijn de eerste twee stamregimenten van het latere Regiment Huzaren van Boreel.

De Franse machtsovername in 1795 

In 1795 werden de garderegimenten opgeheven. Uit de beide dragonderregimenten Hessen-Kassel en Bylandt ontstond het Regiment Dragonders van de Bataafse republiek, stamregiment van het latere Regiment Huzaren Prins Alexander. De Regimenten Cavalerie Van der Duyn en Bentinck werden gevoegd bij het Regiment Hessen-Philipsthallen daaruit ontstond het 1^e Regiment Zware Cavalerie, stamregiment van het latere Regiment Huzaren van Sytzama. Het Regiment Hoeufft van Oyen en het Regiment Tuyll van Serooskerken werden bij het Regiment Karabiniers Oranje-Friesland gevoegd en hieruit ontstond het 2^e Regiment Zware Cavalerie, het stamregiment van het latere Regiment Huzaren Prins van Oranje. Het Regiment Huzaren op Holland was overgegaan in Huzaren van Heeckeren. Bij dit Regiment Huzaren van Heeckeren werd het weinig bruikbare personeel van een tweede huzaren regiment in oprichting gevoegd, het Regiment Timmerman. Hieruit ontstond het Regiment Huzaren van de Bataafse Republiek, een derde stamregiment van het latere Regiment Huzaren van Boreel.

Bijlage A: Opsomming van alle regimenten Staatse cavalerie van 1594 tot 1795 en hun commanderende kolonels

Een compleet overzicht van alle vanen, regimenten en hun bevelvoerende officieren in de periode 1572-2024 is te vinden op deze website waaronder ons Regiment Huzaren van Boreel.

BIJLAGE A

Opsomming van alle regimenten Staatse cavalerie van 1594 tot 1795 en hun commanderende kolonels

Onder staande lijst is een opsomming van alle regimenten Staatse cavalerie die bestaan hebben tussen 1594 en 1572. De lijst is chronologisch samengesteld op basis van de oprichtingsdatum. De regimenten hadden geen nummer maar werden gewoonlijk vernoemd naar hun commanderende kolonels. Met letters worden deze commanderende kolonels achtereenvolgens vermeld. De nummers op de lijst komen overeen met de bijgevoegde grafiek die oprichtingsjaar, opheffingsjaar of samenvoeging weergeeft. 

1
	In 1625	Gardes te Paard van Zijne Hoogheid
	In 1647	Gardes te Paard van de Staten van Holland
	In 1673	gewoon regiment ruiterij
A	21-05-1594	Frederik Hendrik, graaf van Nassau
B	02-07-1625	Herman Otto, graaf van Limburg Stirum
C	19-05-1626	Willem Frederik, graaf van Limburg Stirum
D	18-12-1635	Henri de Berhinghen, heer van Arminvilliers
E	14-11-1644	Christiaan Albrecht, graaf van Dohna
F	23-03-1669	Adam van der Duyn van ’s Gravemoer
G	01-01-1694	Zenno Diederik Gansneb gezegd Tengnagel
H	24-04-1707	Nicolaas van der Duyn van ’s Gravemoer
	24-03-1716	Gevoegd bij het Regiment Erbach (zie 42)
2
	In 1640	Gardes du Corps van Prins Willem II
	In 1660	Gardes te Paard van de Staten van Zeeland
	In 1665	Gardes te Paard van Zijne Hoogheid (Majesteit)
	In 1705	gewoon regiment ruiterij
A	30-04-1599	Jean François de la Salle (ritmeester)
B	28-07-1614	Ferdinand, vrijheer van Sedlnitzky, (ritmeester)
C	24-05-1617	Barthold van Starckenborgh (ritmeester)
D	24-03-1640	Willem II, prins van Oranje
E	1647	Henry Fleury Culan, heer van Buat (ritmeester)
F	04-12-1666	Casper van Lijnden
G	1672	Hendrik van Nassau-La Leck, heer van Ouwerkerk
H	19-02-1705	Willem Maurits, graaf van Nassau-Ouwerkerk
I	25-05-1753	Willem Hendrik, graaf van Nassau-Beverweerd
J	10-01-1763	Marinus Stavenisse Pous
K	29-03-1763	Willem van der Beke
L	22-04-1794	Berend Hendrik Bentinck tot Buckhorst
	01-07-1795	Ingelijfd bij het 1e Regiment Zware Cavalerie
3
A	05-01-1635	Johan Maurits, graaf van Nassau
	In 1668	Opgeheven
4
A	26-01-1635	Jacques de Beaumont
B	06-04-1641	Antoni van Haersolte
	In 1668	Opgeheven
5
A	26-01-1635	Philippe Caumont, markies de la Force
B	15-12-1645	Joachim de St.-George, heer van Verneuil
C	23-02-1667	George Frederik, graaf van Waldeck-Pyrmont
D	14-01-1693	Ernst Frederik, Hertog van Saksen Heilburg
	In 1725	Gevoegd bij het Regiment Bentheim (zie 24)
6
A	26-01-1635	Pierre du Four, heer van Metz
B	02-04-1641	Hernik Charles de la Trémouille, hertog van Thourars, Prins van Talmont
	In 1668	Opgeheven
7
A	26-01-1635	Herman Otto, graaf van Limburg Stirum
B	31-10-1644	Jacob van Wassenaer-Obdam
C	21-07-1665	Ludolf van Steenhuyzen
D	11-06-1672	Francois van Schagen, heer van Sliedrecht en Heenvliet
E	1677	Cornelis van Aerssen van Sommelsdijk
F	03-10-1683	Matthias Hoefft van Oyen
G	14-05-1691	Johan Zeger van Rechteren
H	25-03-1701	Johan Reinhard van Hoornbergh
	In 1705	Opgeheven
8
A	26-10-1635	Jacob van Randwijck, heer van Gameren
B	08-01-1642	George Frederik, graaf van Nassau
C	19-11-1674	Louis Mario de la Feuillade de la Guette
D	27-02-1677	Frederik Willem van de Borch, heer van Langetrier en Dermoult
E	21-04-1692	Frederik Jacob, prins van Hessen-Homburg
F	31-12-1746	Jan, baron van Lintelo
	25-09-1749	Opgeheven
9
A	26-01-1635	Willem van Reydt gezegd Bruchem
B	28-10-1641	Cornelis van Aerssen van Sommelsdijk
C	16-07-1663	Arent van Wassenaer-Duyvenvoorde
D	27-03-1666	Maurits Lodewijk I van Nassau-la Leck
E	24-04-1683	Everhard Samuel van Lintelo
F	13-06-1684	Gijsbert Ruijsch
G	14-01-1689	Floris Karel van Beyeren Schagen
H	26-05-1699	Lubbert van Ecyk
I	11-06-1706	Mattheus Hoeufft van Oyen
J	1720	Frederik Rudolf, baron van Rechteren
K	06-07-1742	Hendrik Hop
L	08-12-1761	Carel August Emanuel, graaf van Rechteren
M	28-01-1783	Gerrit van Hoop
N	26-08-1791	Johan Philip Hoeufft van Oyen
	01-07-1795	Ingelijfd bij het 2e Regiment Zware Cavalerie
10
A	26-01-1635	Frederik Magnus, rijngraaf van Salm
	In 1668	Opgeheven
11
A	26-01-1635	Thomas van Stakenbroek
B	31-10-1644	Lamoraal van der Noot
C	21-11-1644	Willem II, prins van Oranje
D	19-10-1648	Johan van Welderen
	In 1668	Opgeheven
12
A	26-01-1635	Frederik Maurits de la Tour d’Auvergne
B	24-10-1641	François de la Place, burggraaf Machault
C	04-05-1665	Godart van Reede, heer van Ginkel, 1e graaf van Athlone
D	07-03-1703	Johan Hendrik van Isendoorn à Bloys, heer van Cannenburg
E	25-07-1703	Wolter Gerard van Nijvenheim, baron van Neukirchen, heer van Driesbergen
F	29-01-1709	Reinhard, baron van Reede, heer van Ginkel en Lievendaal
G	20-10-1747	Frederik Johan van Isendoorn à Bloys, heer van Cannenburg
	In 1760	Gevoegd bij het Regiment van Eck van Nergena (zie 21)
13
A	26-01-1635	Vincent van IJsselstein
B	28-12-1663	Eusebius Borchard Beninck
C	28-04-1666	Simon van Haersolte
D	17-09-1673	Wulfert van Brederode
E	01-07-1679	Willem Frederik van Nassau-Zuylenstein
F	31-07-1708	Lodewijk Ernst van Pritzelwitz
	24-03-1716	Gevoegd bij het Regiment van Cralingen (zie 32)
14
A	03-02-1645	Hermen Frederik, graaf van Berg
B	18-04-1669	Jean Barton Bret, markies de Montbas
C	26-04-1672	Jacob van Wassenaer-Obdam
D	20-12-1715	Carel Willem, baron van Pallandt
	04-03-1716	Gevoegd bij het Regiment Nassau-la Leck (zie 40)
15
A	02-10-1665	Maurits, graaf van Solms
	In 1668	Opgeheven
16
A	02-10-1665	Josef van Catzler
	In 1668	Opgeheven
17
A	19-10-1665	Zeger van Rechteren, heer van Almelo
	In 1668	Opgeheven
18
A	19-10-1665	George Frederik, vrijheer van Schwartzenberg en Hohenlansenberg
	In 1668	Opgeheven
19
A	19-10-1665	Boudewijn van Soutelande
	In 1668	Opgeheven
20
	In 1673	Regiment Nassau Friesland
	In 1702	Regiment Oranje Friesland
	In 1752	Regiment Karabiniers Oranje Friesland
A	24-04-1668	Ernst Willem van Haren
B	21-11-1673	Douwe van Grovestins
C	20-12-1673	Hendrik Casimir, prins van Nassau
D	28-03-1696	Johan Willem Friso, prins van Oranje-Nassau (tot 1702 vorst van Nassau)
E	1711	Willem IV, prins van Oranje-Nassau
F	1751	Willem V, prins van Oranje-Nassau
	01-07-1795	Ingelijfd bij het 2e Regiment Zware Cavalerie
21
A	19-03-1671	Zeger van Rechteren, heer van Almelo
B	20-03-1674	Johan Albrecht, graaf van Schellart
C	03-10-1683	Frederik Willem, baron de Heyden
D	23-09-1690	Hendrik van Ittersum tot Nieuwenhuys
E	04-09-1696	Frederik Christiaan van Reede, baron Aughrim, 2e graaf van Athlone
F	26-10-1719	Dirk van Lijnden van den Park
G	20-10-1735	Luther Hendrik Walraven van Keppel
H	05-05-1740	Godart van Lijnden van Blitterswijk
I	30-03-1747	Dirk van Eck van Nergena
J	20-05-1777	Hendrik Jacob van Tuyll van Serooskerken
	01-07-1795	Ingelijfd bij het 2e Regiment Zware Cavalerie
22
A	19-03-1671	Boudewijn van Soutelande
	In 1672	Opgeheven
23
A	19-03-1671	Ignatius Kingma
	In 1672	Opgeheven
24
A	19-03-1671	Frederik Hendrik van den Boetzelaer, heer van Langerak
B	18-08-1674	Wolf Christoffel Truchess, baron van Waldburg
C	24-05-1680	Claude Frederik ’t Serclaes, graaf van Tilly
D	15-06-1723	Statius Filip, graaf van Bentheim
E	23-07-1734	François Carel, baron van Lijnden
F	21-07-1741	Isaac, 1e Sans de Sandouville
G	28-12-1745	Willem, paltsgraaf van Birkenveld
H	25-12-1760	Otto Johan Willem du Faget van Assendelft, heer van Heinenoord
I	09-03-1763	Jan Willem de Famars
J	28-09-1785	Willem, landgraaf van Hessen-Philipsthal
	01-07-1895	Ingelijfd bij het 1e Regiment Zware Cavalerie
25
A	19-03-1671	Walraven, graaf van Nassau-Saarbrücken
B	11-06-1672	Willem, graaf van Lippe
C	03-04-1679	Walrad, graaf van Nassau-Saarbrücken
D	21-10-1702	Johan Karel van Eck
E	26-11-1719	Johan Bernhard Alexander, baron van Drymborn
F	17-11-1724	Gijsbert Hermen Hendrik, baron van Drymborn
G	14-03-1738	Adriaan van Son
H	15-07-1740	Paulus Huybert Buys
	In 1752	Gevoegd bij het Regiment Hessen-Philipsthal (zie 28)
26
A	19-03-1671	Daniel d’Osorry
	In 1672	Opgeheven
27
A	08-02-1672	Frederik Magnus, rijngraaf van Salm
B	24-10-1672	Johan Theobold Metzger van Weybnom
C	13-06-1684	Johan de Hybert, heer van Noordgouwe en Everoord
D	12-04-1701	Hendrik Frederik Paul de Rammingen
E	23-01-1708	Gerard Borchard, graaf van Rechteren
F	09-04-1739	Servaes Moenen
G	29-11-1741	Carel Albrecht, graaf van Rechteren
	In 1745	Gevoegd bij het Regiment Nassau-Ouwerkerk (zie 2)
28
A	08-02-1672	Josef van Catzler
B	21-11-1673	Johan Joost van Croonenburg
C	09-09-1677	Frans Caspar Casimir, vrijheer van Hardunck
D	03-01-1684	Hendrik Bentinck, heer van Diepenheim
E	27-02-1691	Nicolaas de Dompré
F	28-03-1710	Frederik, erfprins van Hessen-Cassel
G	29-10-1721	Willem, prins van Hessen-Philipsthal
H	13-05-1761	Paulus Huybert Buys
I	08-03-1775	Anthony Frederik van Stöcken
J	17-08-1789	Adam François van der Duyn van ‘s Gravenmoer
	01-07-1795	Ingelijfd bij het 1e Regiment Zware Cavalerie
29
A	08-02-1672	Johan George, vrijheer van Schwartzenberg en Hohenlansberg
B	24-07-1675	Jarich van Burum
	In 1679	Opgeheven
30
A	08-02-1672	Filip Jacob van Brempt
B	01-04-1672	Filip Emminghuysen van Eppe
C	1683	Otto, graaf van der Lippe
D	18-02-1690	Robert van Ittersum
E	14-09-1692	Otto Frederik van Vittinghof
F	17-03-1728	Rutger Sweer van Haersolte
G	15-06-1744	Carel August Emanuel, graaf van Rechteren
	In 1752	Gevoegd bij het Regiment van Hop (zie 9)
31
A	08-02-1672	Ernst van Stoltzenberg
B	08-01-1673	Johan Reinhard van Hoornbergh
C	17-04-1677	Johan Willem van Holtzappel
D	06-10-1688	George, baron de Riedesel (in Engeland: Erik Gustaaf, graaf Steinbeck)
E	1698	Gerard Pijper
F	23-04-1698	Frederik Ulrich, graaf van Oost-Friesland
G	28-03-1710	Frederik Rudolf, baron van Rechteren
	24-03-1716	Gevoegd bij het Regiment Hoeufft van Oyen (zie 9)
32
A	08-02-1672	Alexander van Welle
B	15-10-1675	Willem Roeleman, vrijheer Quadt Soppenbroek
C	15-12-1688	Paul Didier de Boncour
D	06-05-1701	Johan du Faget van Assendelft, heer van Cralingen
E	14-03-1732	Philip Didier de Boncour
F	13-09-1747	Jacob Schultz van Hagen
G	14-11-1748	Otto Johan Willem du Faget van Assendelft, heer van Heinenoord
	In 1750	Gevoegd bij het Regiment Birkenfeld (zie 24)
33
A	08-02-1672	Lodewijk Christiaan, graaf van Wittgenstein
B	03-08-1676	Albert Ferdinand, graaf van Berlo
C	11-12-1690	Frederik Ferdinand, baron van Steyn
D	17-03-1695	Johan Reinhard van Hoornbergh
	25-03-1701	Gevoegd bij het Regiment Hoornbergh (zie 7)
34
A	08-02-1672	Adriaan Gustaaf, graaf van Flodorff
B	01-05-1699	Johan de Rhoo
C	24-09-1704	Johan Bernhard Alexander, baron van Drymborn
	24-03-1716	Gevoegd bij het Regiment van Eck (zie 25)
35
A	08-02-1672	Armand Caumount, markies de la Force
B	21-11-1697	Armand Caumont, markies de Maduran
	20-07-1702	Verdeeld over het Regiment Hoornbergh (zie 7), Regiment Tengnagel (zie 1) en Cralingen (zie 32)
36
		Dragonders
	In 1676	Regiment Gardes Dragonders
A	08-02-1672	Frederik Casimir, hertog van Coerland
B	1676	Willem III, prins van Oranje
C	16-09-1702	Willem, prins van Hessen-Cassel
D	29-09-1747	Arnold Joost van der Duyb van Maasdam
E	11-10-1785	Diederik Willem, baron van Verschuer
	01-07-1795	Opgeheven
37
A	28-03-1672	Frederik Casimir, hertog van Coerland
B	04-05-1676	Karel Jacob, prins van Coerland
C	01-01-1677	Herman Franck
D	24-12-1681	Bogislaf Sigismund Schack
	20-07-1702	Verdeeld over het Regiment Hoornbergh (zie 7), Regiment Tengnagel (zie 1) en Cralingen (zie 32)
38
		Dragonders
A	13-04-1672	Christiaan Brandt
B	01-03-1680	Christoffel Erhard van der Gröben
C	02-02-1688	Ernst Christoffel van Marwitz
D	23-06-1693	Christoffel Schlippenbach
E	31-12-1715	Philips Willem van der Duyn
F	19-07-1737	Casimir Abraham, graaf van Schlippenbach
G	04-04-1750	Maurits Willem van Ditfourth
	In 1752	Verdeeld over Regiment Massou (zie 41) en Regiment Trips (zie 48)
39
		Regiment Gardes te Paard
A	16-08-1672	Karel Florentijn, rijngraaf van Salm
B	05-06-1674	Hans Willem Bentinck
C	07-08-1701	Henry de Massue, markies de Ruvigny, graaf van Calway
D	20-02-1711	Reinhard Vincent, baron van Hompesch
E	13-03-1733	Adam Adriaan van der Duyn
F	16-07-1734	Statius Philip, graaf van Bentheim
G	1753	Vincent Willem, graaf van Hompesch
H	1765	Karel Christiaan, prins van Nassau-Weilburg
I	1784	Willem George Frederik, prins van Oranje-Nassau
	01-07-1795	Opgeheven
40
A	09-10-1688	Nicolaas van der Duyn van Rijswijk
B	25-03-1698	Maurits Lodewijk II van Nassau-La Leck
C	10-03-1741	Arnold Otto
D	06-07-1749	Meynard Schagen
E	11-10-1749	Willem Hendrik van Nassau-Beverweerd
	In 1752	Gevoegd bij het Regiment Nassau-Ouwerkerk (zie 2)
41
		Dragonders
A	25-10-1688	Albert Ferdinand, graaf van Berlo
B	10-08-1689	George Frederik, graaf van Waldeck-Pyrmont
C	01-01-1693	Daniel Wolf van Dopf
D	18-11-1718	Jacques de Chalmot du Portail
E	13-07-1736	Frederik Leonard van Heylman
F	09-07-1742	Gerlach Cornelis Johannis van Massou
G	1760	Maurits Willem van Ditfourth
H	11-05-1768	Frederik, prins van Hessen-Cassel
	01-07-1795	Ingelijfd bij het Regiment Dragonders
42
A	19-11-1688	Hartman Frederik van Erffa
B	01-01-1690	Ernst, hertog van Saksen-Heilburg
C	12-07-1692	Filips Lodewijk, graaf van Erbach
D	1720	Nicolaas van der Duyn van ‘s Gravenmoer
E	16-07-1735	Otto Frederik Schack
	In 1738	Gevoegd bij het Regiment van Son (zie 25)
43
		Karabiniers
A	23-11-1688	Frederik Adolf, graaf van der Lippe
B	21-11-1694	Arnold Joost, baron van Keppel, graaf van Albemarle
C	18-11-1718	Barent Jan, baron van Lijnden
D	16-07-1728	Zaris van der Gronden
E	16-09-1735	Mattheus Hoeufft van Oyen
	In 1752	Gevoegd bij het Regiment Oranje Friesland (zie 20)
44
A	02-12-1688	Veit Heinrich Truchsess van Westhausen
B	25-02-1689	Filips, landgraaf van Darmstadt
C	20-10-1694	Hans Adolf, hertog van Holstein-Ploen
	In 1697	Opgeheven
45
A	02-12-1688	Frederik Karel, prins van Wurtemberg
B	1689	Hendrik Frederik, prins van Wurtemberg
	21-04-1713	Uit Staatse dienst en terug naar Wurtemberg
46
A	29-05-1693	Nicolaas François, baron de Chauvirey
B	28-11-1697	Alexander de Bay
C	19-04-1701	Denis François Urbain Joseph de Retz de Briscula de Chanclos
	24-03-1716	Gevoegd bij het Regiment Saksen-Heilburg (zie 5)
47
A	01-06-1693	François Louis de Monflin
	In 1697	Opgeheven
48
		Dragonders
A	08-07-1693	Claude François, baron de Mattha
B	18-12-1711	Carel Lodewijk van Wassenaer
C	18-07-1733	Johan Alexander, baron de Mattha en Distroff
D	04-03-1748	Adolf, baron Trips de Berg
E	24-05-1768	Otto Sigismund Carel, graaf van Bylandt
	01-07-1795	Ingelijfd bij het Regiment Dragonders
49
A	06-08-1693	Philippe Joseph, baron de Grisperre
B	20-06-1698	Jan, graaf van Nysle
C	08-05-1704	Pierre, graaf van Nysle
D	04-04-1705	François de la Tour d’Auvergne
E	22-08-1710	George Sigismund de Georgin
	22-09-1714	Verdeeld over Regiment Tilly (zie 24) en Regiment van Eck (zie 25)
50
A	04-05-1701	Frans Menne van Eminga
B	19-06-1706	Vincent van Glinstra
	In 1714	Opgeheven
51
A	04-05-1701	Frederik Sirtema van Grovestins
	In 1714	Opgeheven
52
A	06-08-1701	Hans Jurrien de Baldwin
B	16-03-1710	Dirk Helmich van Voorst
	In 1715	Opgeheven
53
		Huzaren
A	11-11-1784	Frederik Johan Otto, rijngraaf van Salm
B	1787	G.E., baron van During (als luitenant-kolonel)
C	1790	Christiaan Rijnold, graaf van Bylandt
D	1793	Reinhard Borschard Willem, baron van Heeckeren van Molencaten
	01-07-1795	Ingelijfd bij het Regiment Huzaren
54
		Huzaren
A	10-1787	Adriaan van der Hoop (als luitenant)
	1793	Adriaan van der Hoop (als majoor)
B	1794	P.J. Timmerman
	01-07-1795	Ingelijfd bij het Regiment Huzaren